Białowieża

Ten artykuł dotyczy wsi na Ukrainie. Zobacz też: Cudnów - wieś w Polsce w powiecie radomskim.

Na mapach: 50°03′N 28°07′E / 50.05, 28.117

Cudnów Чуднів
Herb Cudnowa
Państwo	Ukraina
Obwód	żytomierski
Rejon	cudnowski
Założono	1416
Powierzchnia	10,37 km²
Położenie	50°03′N 28°07′E
Wysokość	244 m n.p.m.
Ludność (2001) • liczba ludności • gęstość	6 450 621,99 os./km²
Nr kierunkowy	+380 4139
Kod pocztowy	13205
Tablice rejestracyjne	AM
Położenie na mapie Ukrainy Cudnów

Cudnów (ukr. Чуднів) - osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim (45 km od Żytomierza) na północy kraju, położona na skalistych brzegach rzeki Teterew.

Cudnów założono w roku 1471. Jedna z miejscowych legend głosi, że nazwę swą wywodzi od rzekomego cudu, jakim miała być skuteczna obrona miasta przed najazdem Tatarów. W czasie buntu kozackiego w 1593 jego przywódca ataman Krzysztof Kosiński starł się 2 lutego z Januszem Ostrogskim w bitwie koło wsi Piątek w pobliżu Cudnowa i poniósł w tym starciu klęskę.

W listopadzie roku 1660, po pięciotygodniowych walkach (epizodzie wojny polsko-rosyjskiej 1654-1667) nastąpiła tu kapitulacja armii rosyjskiej Wasyla Szeremietiewa, otoczonej w obozie przez wojska polskie pod dowództwem Jerzego Sebastiana Lubomirskiego i Stanisława Rewery Potockiego.

rysunek kościoła w Cudnowie autorstwa Napoleona Ordy

W 1793 roku, po II rozbiorze Polski Cudnów znalazł się w granicach imperium rosyjskiego. Hrabia Henryk Rzewuski, publicysta i pisarz, po powrocie z emigracji w 1832 sprawował - mieszkając w Cudnowie - do 1836 urząd marszałka powiatu żytomierskiego. Tam ukonstytuowała się z jego inicjatywy "petersburska koteria" (lub "pentarchia"), konserwatywna grupa literacko-polityczna, w skład której wchodzili pisarze związani z "Tygodnikiem Petersburskim". Rzewuski zmarł w Cudnowie 28 lutego 1866.

W wieku XVIII znajdował się tu klasztor bernardynów. Pod koniec XIX wieku spośród ponad 10 tysięcy mieszkańców Cudnowa połowę stanowili Żydzi. W mieście były cztery cerkwie, dwa kościoły i synagoga. Katolicka parafia działała tu do 1924 roku.

W 1984 roku miasto liczyło 7900 mieszkańców, od 1991 jest miastem rejonowym obwodu żytomierskiego. W czerwcu 1994 roku zatwierdzono herb miasta, przedstawiający białą twierdzę ze wznosącą się nad nią ręką trzymającą szablę. Nawiązuje on do rosyjskiej wersji herbu z 1796 roku, w której oprócz twierdzy i ręki z szablą występował jeszcze carski dwugłowy orzeł. Obecnie miasto zamieszkane przez około 6450 osób; najbliższa stacja kolejowa znajduje się w miejscowości Cudnów Wołyński (Чуднів-Волинський ) w odległości 5 km od miasta.

[edytuj] Zobacz też

• 1 Pułk Przedniej Straży im. Królowej
• Bitwa pod Cudnowem
• Regiment Konny im. Królowej

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Cudnów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.

p • d • e Rejony obwodu żytomierskiego Rejony andruszowski • baranowski • berdyczowski • brusyłiwski • cudnowski • czerniachiwski • czerwonoarmijski • emilczyński • korosteński • korosteszowski • lubarski • łuhyński • maliński • narodycki • nowogrodzki • olewski • owrucki • popilniański • radomyski • romanowski • różyński • wołodarski • żytomierski Wydzielone miasta Berdyczów • Korosteń • Malin • Nowogród Wołyński • Żytomierz